*
*
 Quên mật khẩu

Nếu chưa có tài khoản, vui lòng Đăng ký tại đây

Vườn cảnh Quốc Lực
Loại GH: Cây cảnh
Tỉnh/TP: Ninh Bình
Số sản phẩm: 10
Vườn cảnh Trần Hoạch
Loại GH: Cây cảnh
Tỉnh/TP: Nam Định
Số sản phẩm: 18
Vườn cảnh Phạm Minh
Loại GH: Cây cảnh
Tỉnh/TP: Hưng Yên
Số sản phẩm: 18
Vườn cảnh Tấn Phúc
Loại GH: Cây cảnh
Tỉnh/TP: Hưng Yên
Số sản phẩm: 16
Vườn cảnh Văn Sửu
Loại GH: Cây cảnh
Tỉnh/TP: Hải Dương
Số sản phẩm: 24
Cây Sanh Dáng Lão Mai
Giá (VNĐ): 1,700,000,000
Tỉnh/TP: Nam Định
Cây Lộc Vừng Phượng Vũ Long Thành
Giá (VNĐ):
Tỉnh/TP: Bắc Ninh
Cây sanh cổ dáng Phụ Tử
Giá (VNĐ):
Tỉnh/TP: Nam Định
Cây Sanh Cổ Long Vân Ngũ Phúc
Giá (VNĐ):
Tỉnh/TP: Hưng Yên
Cây Sanh Cổ Tứ Đại Đồng Đường
Giá (VNĐ):
Tỉnh/TP: Hưng Yên

Định nghĩa về Cây cảnh - Cây thế - Thế cây - Dáng cây

Thứ năm, 03/05/2012, 05:07 PM

Qua nghiên cứu nhiều tài liệu trong và ngoài nước, đặc biệt tiến hành khảo cứu qua hàng trăm cuốn từ điển tại Thư viện quốc gia Việt Nam, xin giới thiệu cùng bạn đọc thêm nguồn tư liệu cho việc định nghĩa cũng như khái niệm về “Cây cảnh, Cây thế, Thế cây và Dáng cây”

Tháng 6/2001, tạp chí Việt Nam Hương Sắc (VNHS) mở ra chuyên mục bàn về “quy chuẩn tên gọi trong cây cảnh cũng như cây thế, thế cây và dáng cây”.

Hưởng ứng chuyên mục này, nhiều cấp hội, hội viên cũng như những người yêu thích và quan tâm đến nghệ thuật cây cảnh trong cả nước đã viết bài tham gia, đồng thời chúng tôi cũng đã lần lượt đăng bài trên VNHS suốt hơn 2 năm ròng, nhưng đây là 1 bộ môn nghệ thuật có đời sống thực tế muôn màu muôn vẻ, cần phải có thời gian nghiên cứu lâu dài mới có thể đạt tới yêu cầu đặt ra.

Từ đó đến nay đã gần 10 năm, vấn đề tên gọi trong cây cảnh, cây thế, thế cây và dáng cây vẫn là nỗi bức xúc của bao người. Vì vậy nhiều cấp hội, hội viên cũng như những người quan tâm đã gửi rất nhiều ý kiến đề nghị hội SVC Việt Nam cũng như VNHS cần nghiên cứu, tổng hợp để có kết luận chính thức về vấn đề này.

Chính vì vậy, ban biên tập VNHS đã tiến hành nghiên cứu một cách nghiêm túc qua nhiều tài liệu trong và ngoài nước, đặc biệt tiến hành khảo cứu qua hàng trăm cuốn từ điển tại Thư viện quốc gia Việt Nam để giới thiệu cùng bạn đọc thêm nguồn tư liệu cho việc định nghĩa cũng như khái niệm về “Cây cảnh, Cây thế, Thế cây và Dáng cây” như sau:

I. CÂY CẢNH

1.Cây cảnh: là thứ cây trồng làm cảnh chơi (Việt Nam tự điển, Hội Khai Trí Tiến Đức khởi thảo năm 1931)

2.Cây cảnh là loại cây trang trí cho đẹp (Việt Nam tân từ điển, Thanh Nghị, NXB Thời Thế 1951)

3. Cây cảnh là cây trồng trong chậu, trong vườn để trang trí làm cảnh (Từ điển tiếng Việt, Văn Tân chủ biên, NXB Khoa học xã hội 1991)

4. Cây cảnh là cây trồng làm cảnh (Từ điển Tiếng Việt văn bản, Nguyễn Như Ý chủ biên, NXB Giáo dục 1998)

5. Cây cảnh là cây trồng làm cảnh nói chung (Từ điển Tiếng Việt, Viện ngôn ngữ học, Hoàng Phê chủ biên, NXB Đà Nẵng – Trung tâm từ điển học 2002)

6. Cây cảnh (cây kiểng) là cây trồng để trang trí nhà cửa, để tạo cảnh đẹp trong nhà, trong vườn (Từ điển Tiếng Việt, Ban soạn thảo chuyên từ điển New Era, NXB Văn hóa thông tin 2005)…

Qua định nghĩa cũng như khái niệm về thuật ngữ “cây cảnh” của các từ điển kể trên, chúng ta có thể tạm tổng hợp là:

Cây cảnh là cay trồng trong bồn – chậu, trong vườn để trang trí làm cảnh (bao gồm cây cảnh tự nhiên và cây cảnh tạo hình hay còn gọi là CCNT hoặc cây thế)


Cây cảnh bao gồm cây cảnh tự nhiên .. (tức cây không cần tạo hình)

II. CÂY THẾ

1. Cây thế là cây uốn để làm cảnh (Từ điển tiếng Việt, Văn Tân chủ biên, NXB KHoa học xã hội 1991)

2. Cây thế là cây cảnh được uốn tỉa, tạo dáng vẻ riêng. Dùng cây thế trong trang trí nội thất, ngoại thất (Từ điển Tiếng Việt, viện ngôn ngữ học, Hoàng Phê chủ biên, NXB Đà Nẵng – Trung tâm từ điển học 2002)

3. Cây thế là cây có dáng điệu gợi lên một hình tượng thẩm mĩ hoặc triết lí nào đó (cây thế đẹp có gốc to hơn thân, gốc và thân nhiều u bướu sần sùi, sẹo hốc, mốc mác, nhiều rễ nổi, điệu thân mềm mại uyển chuyển magn đường nét hội họa, cành thưa thoáng sole nhưng cân bằng, tán không chèn nhau, lá nhỏ…) (Từ điển Tiếng Việt, Ban biên soạn chuyên từ điển New Era, NXB Văn hóa thông tin 2005)

4. Cây thế (mỹ thuật), cay cảnh được tạo hình bằng nghệ thuật trồng, tỉa, uốn, vít, bó, hãm từ một loài cây vốn có trong thiên nhiên được trồng trong chậu, trong bể cảnh hay trong vườn.

Qua các định nghĩa cũng như khái niệm về thuật ngữ “Cây thế” của các từ điển kể trên, chúng ta có thể tóm tắt là:

“Cây thế là cây được tạo hình để làm cảnh”. Nếu như vậy, nó sẽ không phải như những lý lẽ của một số người hoặc một số sách xuất bản gần đây đã lầm lẫn giữa định nghĩa về “cây thế” với ý nghĩa về nội dung tư tưởng của tác phẩm cây cảnh cổ đã biểu đạt.


… và cây cảnh tạo hình (tức cây thế hay CCNT). Cây thế, kiểng cổ, bonsai...
đều là cây cảnh tạo hình hay CCNT cũng đồng nghĩa


Thế trực (thân thẳng), Thế xiêu (thân nghiêng), Thế hoành (thân nằm ngang),
Thế huyền (thân rủ xuống)

III. THẾ CÂY

Theo từ điển Bách Khoa Việt Nam – một công trình khoa học mang tính quốc gia vf quốc tế, xuất bản năm 1995, trang 398 tập I (Do cố thủ tướng Phạm Văn Đồng chủ trì cùng với hàng trăm nhà văn hóa khoa học) minh định như sau:

Thế cây: xuất phát từ thế cây trong tự nhiên, người phương Đông tạo ra bốn thế cơ bản: thẳng (Trực), nghiêng (xiêu), ngang (hoành), chúc xuống (huyền).

Ngoài bốn thế cơ bản kể trên, đối với chậu cây có 2 thân, ta sẽ có các thế cây sau: Song trực, trực xiêu, trực hoành, trực huyển, xiêu hoành, xiêu huyền, hoành huyền…

Đối với chậu cây có nhiều thân thì mỗi thân đều có thế riêng.

IV. DÁNG CÂY

Cũng theo từ điển Bách khoa Việt Nam (trang 645) thì:

“Dáng là hình có đường chu vi tách khỏi nền”

Trong mỹ thuật thì “hình có đường chu vi tách khỏi nền” chính là đường viền của một vật thể trong không gian 3 chiều, tức là hình dáng – hình dạng của vật thể. Nếu nhìn từ các góc độ khác nhau, ta sẽ thấy những đường viền khác nhau. Ví dụ khi ta nhìn một vật thể hay một chậu cây nào đó, nếu nhìn phía trước vật thể ta sẽ thấy đường viền phía trước của vật thể ấy, nếu nhìn phía bên phải hoặc bên trái hay phía sau của vật thể, ta sẽ thấy được đường viền bên phải, bên trái hay đường viền phía sau của vật thể ấu. Do đó, Trực – Xiêu – hoành – Huyền chính là thế cây. Cho nên gọi “thế phụ tử, thế long thăng, dáng huyền…” là chưa chuẩn như từ điển dã nêu; ngược lại gọi là “dáng phụ tử, dáng long thăng, thế huyền…” mới thích hợp, vì như trên đã giải thích dáng chính là hình dáng – hình dạng của vật thể nào đó và nó cũng chính là hình tượng nghệ thuật màg người nghệ sĩ tạo ra. Đã là hình tượng nghệ thuật do người nghệ sĩ tạo ra là vô cùng vô tận và không có hình tượng nào giống hình tượng nào mới là sáng tạo, mới là nghệ thuật


Dáng Phụ tử hay còn gọi là hình tượng cha con


Dáng Long thăng hay còn gọi là hình tượng rồng bay lên


Dáng thác đổ hay hình tượng thác đổ

Tóm lại, qua các định nghĩa cũng như khái niệm trong các từ điển kể trên cũng giúp quí vị độc giả tự kết luận: “cây cảnh, cây thê, thế cây, dáng cây” nghĩa là gì rồi.

Bài viết khác cùng chuyên đề:
Nguồn: Việt Nam hương sắc
  
Hỗ trợ trực tuyến
Hotline : 0932223889
Chat YM! :